Muzeum Żołnierzy Wyklętych - cztery wieże i naturalne światło w podziemiach

Konkurs na opracowanie koncepcji architektonicznej Muzeum Żołnierzy Wyklętych i Więźniów Politycznych PRL wygrała katowicka pracownia M.O.C. Architekci. Obiekt powstanie przy ul. Rakowieckiej w Warszawie, w miejscu przeniesionego aresztu śledczego.

Konkurs na opracowanie koncepcji architektonicznej Muzeum Żołnierzy Wyklętych i Więźniów Politycznych PRL został ogłoszony 4 października 2016 roku. Do konkursu zgłosiły się 73 zespoły architektów, z czego do konkursu zakwalifikowano 20 prac. Założeniem konkursu było uzyskanie jak najlepszej pod względem przestrzennym, funkcjonalnym oraz architektonicznym koncepcji modernizacji wnętrz w istniejących obiektach więziennych oraz ich ewentualnej rozbudowy na cele związane z funkcjonowaniem Muzeum Żołnierzy Wyklętych i Więźniów Politycznych PRL. Zadaniem konkursu było wyłonienie, poprzez weryfikację i ocenę, zgodnie z zasadami regulaminu, spójnej koncepcji Muzeum, która będzie podstawą do opracowania pełnej dokumentacji projektowej umożliwiającej realizację inwestycji. Projektowane rozwiązania funkcjonalno-przestrzenne muszą umożliwiać zastosowanie nowoczesnych przestrzeni w zależności od potrzeb.

Pierwszą nagrodę w wysokości 50 tys. zł i zaproszenie do negocjacji w trybie zamówienia z wolnej ręki na opracowanie dokumentacji projektowej, będącej szczegółowym opracowaniem pracy konkursowej, otrzymał zespół M.O.C. Architekci Ewa Janik z Katowic. Sąd konkursowy docenił „twórczą koncepcję uporządkowania istniejącego założenia aresztu śledczego z zachowaniem i wyeksponowaniem obiektów historycznych" oraz "czytelność funkcjonalną" i wprowadzenie nowych elementów rzeźbiarskich, wzbogacających przestrzeń w muzeum. Kapituła konkursu doceniła również zaprojektowanie głównego wejścia w przemyślany sposób oraz metodę zintegrowania placu wejściowego z przestrzenią publiczną i ul. Rakowiecką. Za wyróżniający pracę zabieg uznano koncepcję czterech rzeźbiarskich wież-świetlików, „dostarczających światło naturalne na poziom podziemia; nie tylko porządkujących przestrzeń muzeum, ale mających stać się także ważnym akcentem w skali miasta".

- Chcieliśmy w naszym projekcie upamiętnić wszystkich tych ludzi, którzy przeszli przez to miejsce. To ważny temat dla nas, jako architektów, i dla całego kraju. To miejsce powinno było powstać już dużo wcześniej – powiedział jeden z autorów zwycięskiego projektu, Błażej Janik z pracowni M. O. C. Architekci.

Drugą nagrodę w wysokości 30 tys. zł otrzymał zespół Nizio Design International Architekci Mirosław Nizio. Trzecia nagroda w wysokości 20 tys. zł przypadła zespołowi Ewa Dorociak, Pamela Krzyszczak i Anna Szewczyk.